Wednesday, June 24, 2020

Mentshn-Fresser - Yiddish pandemic ballad from 1916



גאָר אַ שרעקלעכע מגפֿה
גײט פֿון לאַנד צו לאַנד
מיט דער שנעלקײַט פֿון אַ שׂריפֿה
פֿון אַ פֿײַערבראַנד

מאַכטלאָז איז דעם מענטשנס זינען
ס׳בלײַבט די חכמה שטיל
ס׳איז קײן מיטל צו געפֿינען קעגן...
אַ באַציל

מיקראָבן, באַצילן, וואָס ווילט איר?
זאָגט, וועמעס שליחות דערפֿילט איר?
איר פֿרעסט די קרבנות גאָר אָן אַ רחמנות
אין בליענדע לעבן נאָר צילט איר
איר באָדט זיך אין טרערן פֿון ווײנער
איר ציט אויס דעם מאַרך פֿון די בײנער
איר סמט די געדערים, איר קריכנדע ווערעם

מיקראָבן, באַצילן, וואָס ווילט איר?

אין די לונגען טיף באַגראָבן
וווינט די בלאַסע פּעסט
די באַצילן, די מיקראָבן
בויען זײער נעסט
פֿרעסן אונדזער לײַב און לעבן
פֿרוכפּערן זיך פּעק
און מיר מוזן זעלבסט פֿאַרשוועבן
פֿאַר דער צײַט אַוועק

און מיר פֿילן ווי מיר גײען
שטיל און לאַנגזאַם אויס
און די שמערצן און די ווײען
זענען שרעקלעך גרויס
און די פֿינטצטערע מחשבֿות
גרעסערן דעם שמאַרץ
יאָרן ליגט דער מלאך-המװת
טיף בײַ אונדז אין האַרץ

מיקראָבן, באַצילן, וואָס ווילט איר?
זאָגט, וועמעס שליחות דערפֿילט איר?
איר פֿרעסט די קרבנות גאָר אָן אַ רחמנות
אין בליענדע לעבן נאָר צילט איר
איר באָדט זיך אין טרערן פֿון ווײנער
איר ציט אויס דעם מאַרך פֿון די בײנער
איר סאַמט די געדערים, איר קריכנדע ווערעם
מיקראָבן, באַצילן, וואָס ווילט איר?

דרויסן זענען דאָ וואַמפּירן
אום צו לעבן גוט
אונדזער פּראַצע זײ ראַבירן
טרינקען אונדזער בלוט

און פֿאַרשלעפּן אין די זומפּן
אונדזער אויג אין קאָפּ
אוי, איר נידעריקע לומפּן
אײַך האַלט קײן זאַך אָפּ

און צעקריפּלטע און טויטע
פֿאַלן דאָ און דאָרט
נײַע לעבנס אָנגעגרײטע
פֿילן אויס דעם אָרט
און אין גרויסע טיפֿע קבֿרים
פּאַקט מען לײַכעס פֿיל
און די הערשער, די קײסאָרים
שפּילן שאַכמאַט שפּיל

מיקראָבן, באַצילן, וואָס ווילט איר?
זאָגט, וועמעס שליחות דערפֿילט איר?
איר פֿרעסט די קרבנות גאָר אָן אַ רחמנות
אין בליענדע לעבן נאָר צילט איר
איר באָדט זיך אין טרערן פֿון ווײנער
איר ציט אויס דעם מאַרך פֿון די בײנער
איר סמט די געדערים, איר קריכנדע ווערעם

מיקראָבן, באַצילן, וואָס ווילט איר?
מיקראָבן, באַצילן, וואָס ווילט איר?
זאָגט, וועמעס שליחות דערפֿילט איר?
איר פֿרעסט די קרבנות גאָר אָן אַ רחמנות
אין בליענדע לעבן נאָר צילט איר
איר באָדט זיך אין טרערן פֿון ווײנער
איר ציט אויס דעם מאַרך פֿון די בײנער
איר סמט די געדערים, איר קריכנדע ווערעם

מיקראָבן, באַצילן, וואָס ווילט איר?
Gor a shreklekhe mageyfe
geyt fun land tsu land
Mit der shnelkayt fun a sreyfe
fun a fayerbrand

Makhtloz iz dem mentshns zinen
S'blaybt di khokhme shtil
S'iz keyn mitl tsu gefinen kegn...
a batsil

Mikrobn, batsiln, vos vilt ir?
Zogt, vemes shlikhes derfilt ir?
Ir frest di korbones gor on a rakhmones
In bliyende lebn nor tsilt ir
Ir bodt zikh in treren fun veyner
Ir tsit oys dem markh fun di beyner
Ir samt di gederim, ir krikhnde verem

Mikrobn, batsiln, vos vilt ir

In di lungen tif bagrobn
voynt di blase pest
Di batsiln, di mikrobn
boyen zeyer nest
Fresn undzer layb un lebn
frukhpern zikh pek
Un mir muzn zelbst farshvebn
far der tsayt avek

Un mir filn vi mir geyen
shtil un langzam oys
Un di shmertsn un di veyen
zenen shreklekh groys
Un di fintstere makhshoves
gresern dem shmarts
Yorn ligt der malekh-hamoves
tif bay undz in harts

Mikrobn, batsiln, vos vilt ir?
Zogt, vemes shlikhes derfilt ir?
Ir frest di korbones gor on a rakhmones
In bliyende lebn nor tsilt ir
Ir bodt zikh in treren fun veyner
Ir tsit oys dem markh fun di beyner
Ir samt di gederim, ir krikhnde verem
Mikrobn, batsiln, vos vilt ir?

Droysn zenen do vampirn
Um tsu lebn gut
undzer pratse zey rabirn
trinken undzer blut

Un farshlepn in di zumpn
undzer oyg in kop
Oy, ir niderike lumpn
Aykh halt keyn zakh op

Un tsekriplte un toyte
faln do un dort
Naye lebns ongegreyte
filn oys dem ort
un in groyse tife kvorim
pakt men laykhes fil
Un di hersher, di keysorim
shpiln shakhmat shpil

Mikrobn, batsiln, vos vilt ir?
Zogt, vemes shlikhes derfilt ir?
Ir frest di korbones gor on a rakhmones
In bliyende lebn nor tsilt ir
Ir bodt zikh in treren fun veyner
Ir tsit oys dem markh fun di beyner
Ir samt di gederim, ir krikhnde verem

Mikrobn, batsiln, vos vilt ir?
Mikrobn, batsiln, vos vilt ir?
Zogt, vemes shlikhes derfilt ir?
Ir frest di korbones gor on a rakhmones
In bliyende lebn nor tsilt ir
Ir bodt zikh in treren fun veyner
Ir tsit oys dem markh fun di beyner
Ir samt di gederim, ir krikhnde verem

Mikrobn, batsiln, vos vilt ir
A terrible plague is spreading
around the world
With the blazing speed
of a great fire

Human minds are helpless,
wisdom is without use
No remedy can be found for...
a bacillus


Microbes, bacilli, what do you want?
Whose will do you serve?
You devour your victims without mercy
You take aim at blossoming life 
You bathe in our tears 
You suck the marrow from our bones 
You poison our innards, you crawling worms
 
Microbes, bacilli, what do you want?
 
Buried deep in the lungs
lives the pale pestilence 
The bacilli and microbes
build their nest 
They devour our body and life,
multiply in abundance 
While we ourselves must slip away
before our time
 
We feel ourselves departing
quietly and slowly 
The pain and suffering
are unbearable 
Dark thoughts
intensify the torment 
For years, the Angel of Death
dwells deep in our hearts

Microbes, bacilli, what do you want?
Whose will do you serve?
You devour your victims without mercy
You take aim at blossoming life
You bathe in our tears
You suck the marrow from our bones
You poison our innards, you crawling worms
Microbes, bacilli, what do you want?

Out there are the vampires,
living their good life
by robbing us of our labor,
drinking our blood

They drag our eyes through the swamp 
Oh, you lowly scoundrels,
nothing can stop you 

The crippled and the dead
are collapsing all around 
Fresh new lives are supplied
to take their place 
Great, deep graves
are packed with corpses 
And the masters, the emperors
play their chess

Microbes, bacilli, what do you want? 
Whose will do you serve? 
You devour your victims without mercy
You take aim at blossoming life
You bathe in our tears 
You suck the marrow from our bones 
You poison our innards, you crawling worms

Microbes, bacilli, what do you want?
Microbes, bacilli, what do you want? 
Whose will do you serve? 
You devour your victims without mercy 
You take aim at blossoming life 
You bathe in our tears 
You suck the marrow from our bones 
You poison our innards, you crawling worms
 
Microbes, bacilli, what do you want?

 

Ушёл из жизни Бернард Ладыш

Умер польский оперный певец, актер и солдат Армии Крайовой Бернард Ладыш. Ему было 98 лет. О его смерти сообщил советник президента Поль...